Beleidsdoel 1-1 Krachtig openbaar bestuur

In 2027 gaan wij door met een aantal acties:  

• We organiseren ontmoetingen, netwerkbijeenkomsten en kennissessies via de Zuid-Holland Academie, Focus op Financiën en het secretarissennetwerk. We organiseren bezoeken van Gedeputeerde Staten (GS) en de directie aan gemeenten,
• De disbalans tussen taken en middelen zorgt ervoor dat de financiën van gemeenten nog altijd onder druk staan. Om de begroting 2027 sluitend te maken moeten gemeenten nog verder bezuinigen, de belastingopbrengsten verhogen en de reserves inzetten. Ook het meerjarenperspectief blijft spannend waarbij 2028 als nieuw ravijnjaar wordt genoemd, vanwege het aflopen van de tijdelijke middelen voor de jeugdzorg. We blijven ons inzetten voor verbetering van de financiële situatie van gemeenten en het versterken van de onderlinge samenwerking en verhoudingen tussen de verschillende overheden. We blijven continu met gemeenten in gesprek over hun financiële positie, organiseren we kennissessies en voeren we op aanvraag gezamenlijke taakveldanalyses uit,
• 2027 is het jaar van de provinciale verkiezingen en daarmee ook de start van een nieuw college van Gedeputeerde Staten. Daarom investeren wij extra in de (hernieuwde) kennismaking en ontmoetingen met onze gemeenten en regio’s zodat de bestuurlijke samenwerking een voortvarend vervolg krijgt.

Regio Deals Zuid-Holland

Rijk en regio werken in zogenoemde Regio Deals samen aan een betere woon-, werk- en leefomgeving voor bewoners en ondernemers in de regio. In 2027 begeleiden we de lopende Regio Deals in Zuid-Holland en leggen we verbanden met de provinciale inzet op thema's binnen de Deals. We versterken de samenwerking, onder meer met kennis- en netwerkbijeenkomsten binnen de Werkplaats Regio Deals Zuid-Holland. Op basis van de lessen en ervaringen met de Regio Deals stimuleren we de ontwikkeling van meerjarige regionale agenda’s en actieve betrokkenheid van het Rijk in de Regio Deal gebieden, ook na afloop van de lopende deals.

Wet open overheid

• In 2027 verwachten we, net als in voorgaande jaren, een verdere toename van het aantal Woo-verzoeken (Wet open overheid). De verzoeken worden bovendien omvangrijker en politiek-bestuurlijk gevoeliger. Wij blijven ons inzetten om deze verzoeken zorgvuldig en binnen de wettelijke termijn af te handelen. We vinden persoonlijke dienstverlening belangrijk en nemen bij onduidelijkheden contact op met de verzoeker om afspraken te maken over de afhandeling.
• De provincie maakt ook zelf informatie openbaar zonder dat daaraan een verzoek voorafgaat. Dit noemen we ‘actieve openbaarmaking’. We publiceren al veel informatie, zoals afgehandelde Woo-verzoeken, GS-besluiten en het subsidieregister. In 2027 zetten we deze ontwikkeling door. Ons doel is een transparante en digitale provincie, waarin informatie niet alleen wordt gedeeld, maar ook begrijpelijk en toegankelijk wordt aangeboden op één centrale plek. Daarom realiseren wij een generiek publicatieproces en een publieksportaal met een geïntegreerde zoekfunctie, waarmee wij in staat zijn om meer informatie openbaar te maken die voldoet aan de wettelijke eisen en tegelijkertijd eenvoudig vindbaar is.
• In de Openbaarheidsparagraaf beschrijven we in grote lijnen wat we verder doen in 2027.

EU en Internationaal

• We blijven ons als provincie internationaal inzetten, met een focus op de Europese Unie. We werken ambtelijk en bestuurlijk samen met verschillende partners. Waar mogelijk verbinden wij de provinciale opgaven aan de Europese prioriteiten.
• De Europese Commissie blijft in 2027 inzetten op het bewerkstelligen van de Europese strategische autonomie en versterking van de industriële basis. Gedeputeerde Staten zal in 2027 de Internationale Vooruitblik opstellen om hierop te blijven inspelen. Naar verwachting richt de inzet zich onder meer op het versterken van het Zuid-Hollandse concurrentievermogen en het versnellen van de duurzame transitie van de industrie. Daarbij is specifieke aandacht voor de chemische sector en de positie van de Rotterdamse haven. Aandacht gaat ook uit naar innovatie, circulariteit en mobiliteit. Milieu en natuur wordt integraal meegenomen, onder meer via inzet op PFAS en waterkwaliteit.  
• Op het gebied van innovatie blijven we nauw samenwerken met het Economic Board Zuid-Holland om onze economische kracht in Brussel voor het voetlicht te brengen.
• In 2027 zullen de onderhandelingen in Europa over het Meerjarig Financieel Kader 2028-2034 van de EU mogelijk tot een akkoord komen. De provincie zet zich in voor een European Competitiveness Fund dat zo goed mogelijk toegankelijk blijft voor onze regionale partners. Wat betreft het Nationaal en Regionaal Partnerschapsplan zetten we in op de borging van de bestaande provinciale betrokkenheid.
• Binnen de huidige EU-programma periode 2021-2027 blijven we uitvoering geven aan financieringsprogramma’s waarin de provincie een beslissende of adviseerde rol heeft. Deze programma’s staan toegelicht in de paragraaf EU-subsidies. We betrekken als altijd onze regionale partners om gebruik te maken van EU-financieringsprogramma’s.  

Het is onze intentie om in 2027 de Internationale Strategie 2024-2027 te herijken en onze huidige inzet te koppelen aan een nieuw coalitieakkoord.

Commissaris van de Koning & Rijkstaken

• De commissaris van de Koning (cdK) legt verantwoording af aan de regering voor de uitvoering van zijn rijkstaken en bevoegdheden.
• De cdK krijgt voor deze rijkstaken ondersteuning en advies van zijn (eigen) kabinet. Hieronder valt ook de (advisering over) coördinatie van het asielvraagstuk.
• Waar mogelijk leggen de cdK en zijn kabinet vanuit de rijkstaken verbinding met provinciale opgaven. Dat betreft bijvoorbeeld het bevorderen van bestuurlijke integriteit, regionale samenwerking en het stimuleren van een krachtig openbaar bestuur in Zuid-Holland.

Public Affairs

Het jaar 2027staat in het teken van de plannen van het kabinet-Jetten, dat begin 2026 van start is gegaan. De begrotingen voor het jaar 2027 zijn de eerste kans voor het minderheidskabinet om haar plannen te realiseren. Juist omdat we als provincie steeds meer samenwerken met het Rijk op belangrijke thema’s, wordt het steeds belangrijker om de belangen van onze provincie naar voren te brengen.

Dit doen we onder meer op deze manieren:

• We blijven in 2027 op verschillende onderwerpen als landelijk gebied, woningbouw, energie, mobiliteit en industrie, inbreng leveren voor debatten in de Tweede Kamer. Het is belangrijk om onze positie in verschillende vraagstukken duidelijk te maken richting politieke instituties zoals de Tweede Kamer.
• Om onze boodschap kracht bij te zetten, werken we zoveel mogelijk samen met onze partners. Voorbeelden hiervan zijn onze samenwerking met andere provincies, al dan niet collectief via het Interprovinciaal Overleg (IPO), gemeenten en partners als de Economic Board Zuid-Holland.
• Ook blijven we ons (politieke) netwerk versterken en uitbreiden. Dit kan gaan om contacten met (Zuid-Hollandse) Kamerleden en bewindspersonen, maar ook om het versterken van onze relatie met verschillende ministeries en de partners waarmee we veel samenwerken. Al deze werkzaamheden staan in het teken van het beter en efficiënter uitvoeren van onze lobbyplannen. In 2027 gaan we onze lobbyplannen actualiseren aan de hand van het coalitieakkoord van het nieuwe college.

Interprovinciaal Overleg (IPO)

De provincie heeft te maken met grote opgaven die steeds complexer worden. Daarom is het IPO de beste plek om thema’s te bespreken die ook andere provincies raken.
Op thema’s die voor ons belangrijk zijn, trekken wij samen op met de andere provincies. Zo komen we op voor onze belangen en kunnen we met en van elkaar leren. Het IPO werkt ook aan versterking van de eigen rol en slagkracht als koepelorganisatie, zodat provincies nog effectiever kunnen samenwerken.

Wij willen het IPO de komende jaren gerichter en strategischer inzetten om onder meer vroegtijdige beïnvloeding te realiseren en de gezamenlijke belangenbehartiging richting het Rijk en Europa verder te versterken.

• De nieuwe visie Zuid-Holland Digitaal vertalen we naar strategische keuzes. De Monitor Zuid-Holland Digitaal ondersteunt ons hierbij.
• We spelen in op de impact van technologische ontwikkelingen, zoals Artificial Intelligence (AI) en digitale afhankelijkheden, op de democratie en de betrouwbaarheid van de overheid.
• We bouwen aan een provincie waarin ethisch verantwoorde, autonome, betrouwbare en open technologie centraal staat.
• Samenwerking vormt de ruggengraat van onze aanpak. We werken intensief samen met andere provincies, kennisinstellingen, bedrijven, Europese partners en medeoverheden, zoals met interregionale partners binnen de projecten BETTI en EUROPAI.

• De provincie voert de Wet Bibob (Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) uit. We doen in dat kader onder andere onderzoek naar ondermijnende invloeden. Het onderzoek richt zich op subsidies, met name MIT-subsidies (Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren), milieuvergunningen, vastgoedtransacties en aanbestedingen.
• De provincie, gemeenten en Omgevingsdiensten delen hun kennis over weerbaarheid en de Wet Bibob. Zo zorgen zij voor meer en betere kennis hierover bij decentrale overheden. In 2027 steunt de provincie meerdere kennissessies, meestal samen met de Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s). Ook organiseren we de Dag van de Weerbaarheid. Deze dag staat in het teken van verschillende kennis-, doe- en denkactiviteiten die de thema’s weerbaarheid, integriteit, ondermijning en (tegengaan van) ondermijnende criminaliteit raken.  
• Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt zogenaamde impulsgelden beschikbaar aan de provincie voor het versterken van de interne weerbaarheid van (kleine) Zuid-Hollandse gemeenten. In 2027 ondersteunen we 17 kleine gemeenten in de provincie Zuid-Holland in het versterken van hun weerbaarheid. We werken in samenspraak met de Regionale Informatie- en Expertise Centra Den Haag en Rotterdam, het Bureau Integriteit Rotterdam (BIR) en de gemeenten zelf de volgende drie lijnen uit:

1. Het opzetten van een trainingsprogramma over integriteit en weerbaarheid voor gemeenteraden en colleges
2. Het ondersteunen van de Bibob-functie bij gemeenten
3. Het formuleren van basisafspraken over integriteit en weerbaarheid.

Belanghebbenden moeten actief betrokken worden bij de beslissingen die hen aangaan. Daarom organiseert de provincie zelf participatie. Niet alleen wanneer dat door de Omgevingswet wordt verplicht zoals bij beleidsinstrumenten als een Omgevingsvisie of een Projectbesluit, maar overal waar de provincie beslissingen in voorbereiding heeft die belanghebbenden raken.
Bij elk participatietraject dat de provincie organiseert houden we rekening met 4 participatieprincipes en de regels uit onze Participatieverordening. Ook zet de provincie in op het gebruik en de ontwikkeling van digitale participatiemiddelen waar dat relevant is.

• We organiseren het Burgerberaad 2026 Toekomstbestendige wijken voor iedereen; kindvriendelijk, vitaal en inclusief. De adviezen vanuit het Burgerberaad worden ter besluitvorming aan Provinciale Staten voorgelegd.
• We implementeren het in 2026 vastgestelde participatiebeleid en de aangepaste participatieverordening in de organisatie.
• We zijn met het Expertisecentrum Participatie een zichtbaar onderdeel van de ambtelijke organisatie. We maken het mogelijk om op een toegankelijke manier kennis te ontsluiten over participatie inclusief (digitale) participatietools die te gebruiken zijn in de provinciale opgaven
• We adviseren over de toepassing van participatie in (verschillende) beleidsopgaven bij grote, maatschappelijk complexe opgaven, zoals bijvoorbeeld bij SANE (samenhangende aanpak natuurherstel en economie), Windenergie, Landbouw en de Ruimtelijke Puzzel.

Participatie is een belangrijke pijler van de Omgevingswet. Niet alleen bij beleidsinstrumenten zoals een Omgevingsvisie of een Omgevingsverordening waarbij de provincie zelf wordt geacht participatie te organiseren, maar óók voor initiatiefnemers die voor een activiteit in de leefomgeving een Omgevingsvergunning willen aanvragen. Met deze kaderstelling geeft de provincie invulling aan hoe zij omgaat met participatie bij omgevingsvergunningen. 
We bieden samen met de vijf Zuid-Hollandse omgevingsdiensten hulpmiddelen aan initiatiefnemers zodat zij participatie op een zorgvuldige manier kunnen organiseren.

De provincie staat open voor ideeën en initiatieven uit de samenleving en wil daar ruimte voor maken. Dit doet de provincie door: 

• Een ‘ja, mits’- houding. De provincie is altijd behulpzaam en kijkt samen met de initiatiefnemer naar wat er mogelijk is, óók wanneer er op het eerste gezicht misschien belemmeringen voor het initiatief zijn. 
• Regelmatig thematische oproepen te doen om maatschappelijke initiatieven te bevorderen 
• Onderzoek te doen naar de processen rond participatievragen van buitenaf en te kijken hoe die kunnen verbeteren. 
• We informeren Zuid-Hollanders over de mogelijkheden van het maatschappelijk initiatief/uitdaagrecht.
• We begeleiden ingediende initiatieven binnen de organisatie.

• Na de verkiezingen zullen de activiteiten van Provinciale Staten zich vooral richten op onderlinge kennismaking en ontmoeting met maatschappelijke organisaties en partners. Daarnaast zijn er inhoudelijke introductiebijeenkomsten en kan worden deelgenomen aan trainingen op het gebied van vaardigheden.
• Provinciale Staten agenderen belangrijke provinciale thema’s en sturen GS aan bij de ontwikkeling van (nieuw) beleid. Voor het bijsturen van beleid maken Provinciale Staten gebruik van verschillende politieke instrumenten zoals moties en amendementen.  
• Provinciale Staten controleert de uitvoering van het door GS gevoerde beleid. Dit doen zij onder andere door geregeld de provincie in te gaan, en op zorgvuldige wijze om te gaan met reacties van inwoners van Zuid-Holland. Zo houden PS een vinger aan de pols bij de ontwikkelingen in de provincie.  
• Gedeputeerde Staten voert het beleid uit dat door PS is vastgesteld. 
• Gedeputeerde Staten geven uitvoering aan hun Coalitieakkoord. 
• Gedeputeerde Staten stellen op basis van het Coalitieakkoord beleidswijzigingen voor aan PS. 
• Er worden tien Statenvergaderingen per kalenderjaar gepland waarin besluitvorming over statenvoorstellen plaatsvindt.  
• Er worden per thema commissie, afhankelijk van de agendering, tot zo’n tien vergaderingen per kalenderjaar gepland om de besluitvorming van PS voor te bereiden. 
• Er vinden, afhankelijk van het beleidsthema, wekelijks portefeuillehouder overleggen plaats. 
• Er wordt wekelijks door het college van GS vergaderd.