Het beleidsdoel Toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat is vastgesteld in het omgevingsbeleid. De uitwerking van dit beleidsdoel vind je via deze link .
Beleidsprestatie 4-1-1 Innovatie economie
Wat willen we bereiken?
Nederland, en hiermee dus ook Zuid-Holland, is een kenniseconomie. Dat is een economie waarin kennis, informatie en technologie een grote rol spelen en er veel waarde wordt gehecht aan onderwijs en onderzoek. Door het toepassen van kennis is innovatie mogelijk. Het stimuleren van innovatie doet de provincie door kennisontwikkeling en kennisdeling tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden aan te moedigen en te ondersteunen. Denk aan het opzetten van samenwerkingsverbanden, helpen bij het ontwikkelen van digitale technologieën en het geheel of gedeeltelijk betalen van onderzoeksprojecten om de ontwikkeling van op de markt succesvolle nieuwe producten, processen en diensten (lees innovatie) mogelijk te maken.
De economie staat onder druk omdat deze nog sterk afhankelijk ius van fossiele brandstoffen en verouderder productieprocessen. Ook staat ze voor tal van uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van stikstof, klimaat, schone en betaalbare energie of een gezonde en inclusieve leefomgeving. Geopolitieke ontwikkelingen zetten onze Europese manier van leven onder druk en vragen van bedrijven bij te dragen aan onze fysieke en cyberweerbaarheid. De provincie helpt de transitie naar een duurzame en digitale economie te versnellen door in te zetten op innovaties die daaraan bijdragen. Hiermee wordt de economie klaar gemaakt voor de toekomst.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Innovatie infrastructuur versterken door de ontwikkeling van campussen en fieldlabs te versnellen
Om te kunnen innoveren, hebben ondernemers een goede omgeving nodig. Daarom helpt de provincie bij het versterken van campussen en fieldlabs. Dit zijn praktijkgerichte omgevingen waar bedrijven, overheden en kennisinstellingen slimme ideeën uittesten en ontwikkelen. We stellen de Subsidieregeling Innovatiecampussen Zuid-Holland open. Zo kunnen de bestecampussen in Zuid-Holland zich verder ontwikkelen.
Met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stellen we binnen het programma Kansen voor West III middelen beschikbaar voor de verdere ontwikkeling van fieldlabs. Dat zijn praktijkomgevingen voor innovatie waar nieuwe technologieën worden ontwikkeld, getest en opgeschaald. Ook werken bedrijven en kennisinstellingen hier samen. We maken ook vouchers voor ondernemers beschikbaar om op deze fieldlabs pilots uit te voeren. In de komende openstellingsronde investeren we via EFRO extra in innovatie en samenwerking binnen de Life Sciences & Health-sector (LSH). Met deze impuls krijgen startups, scale-ups en kennisinstellingen meer mogelijkheden om innovatieve oplossingen verder te ontwikkelen, te valideren en op te schalen. Daarmee versterken we het toonaangevende Life Sciences & Health-ecosysteem in Zuid-Holland en dragen we bij aan een concurrerende en toekomstbestendige economie.
Innovatie stimuleren binnen specifieke clusters
We richten ons op innovatie in een aantal belangrijke clusters voor de provincie: Life Sciences & Health, Aerospace, Defensie & Dual-Use en duurzame Biotechnologie (zoals de eiwittransitie). We helpen daarbij op verschillende manieren:
- We zetten ons in voor impactvolle projecten binnen Kansen voor West die bijdragen aan innovatie, samenwerking en economische ontwikkeling in de regio. Hierbij richten we ons onder andere op de thema’s life sciences & health, digitalisering en AI, circulariteit, quantumtechnologie en dual-use.
- We ondersteunen de verdere ontwikkeling van de NL Space Campus in Noordwijk. Nadruk ligt daarbij op het ‘Basecamp’ als centraal voorzieningengebouw, de campusorganisatie en een fieldlab voor laser-satellietcommunicatie.
- We versnellen de eiwittransitie door inzet op samenwerking en innovatie. Via het initiatief Protein Port brengen we bedrijven, kennisinstellingen en overheden samen rond plantaardige eiwitten, hybride vlees en nieuwe technieken voor duurzame voedselproductie.
- We ondersteunen de doorontwikkeling van de Biotech Campus Delft en Planet B.io als belangrijk centrum voor industriële biotechnologie en biobased innovatie, gericht op het versnellen van de opschaling van duurzame producten en productieprocessen.
- We stimuleren innovatie in aquatische gewassen zoals zeewier en microalgen en we brengen de maritieme sector, biotechnologie en tuinbouw bij elkaar. Hierin verkennen en testen we nieuwe toepassingen voor voedsel, biobased materialen, biostimulanten en circulaire ketens.
- We werken samen met het Ministerie van Defensie om innovatieve dual use-projecten te ondersteunen, die zowel Defensie als de bredere samenleving ten goede komen.
- We werken mee aan de nieuwe accelerator van Rotterdam Square om op deze manier de innovatie en groei binnen de medische technologie sector te bevorderen.
- We dragen bij aan de zorginnovatiehub (ZorgTech) van gemeente Den Haag om innovaties in de zorg sneller naar de markt te brengen.
Innovatie stimuleren in het midden- en kleinbedrijf (MKB)
Innovatie is belangrijk voor de economie van Zuid-Holland. In de provincie zijn ongeveer 100.000 mkb-bedrijven. In 2027 helpen we hen om meer te innoveren:
- We stellen de MKB Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) open. Dit helpt mkb’ers om hun innovatieve ideeën te ontwikkelen.
- We dragen bij aan Founded in South Holland, het Startup/Scale-up Programma Zuid-Holland. Dit helpt meer jonge bedrijven (startups) om te groeien tot grotere bedrijven (scale-ups).
- We dragen bij aan het proof-of-concept fonds UNIIQ, dat innovatieve ondernemers helpt om hun bedrijfsconcept verder te versterken.
Stimuleren Europese netwerken
- Met het Competitiveness Compass en de Clean Industrial Deal verstevigt de Europese Unie de inzet op het stimuleren van de Europese economie. Dit wordt gezien als belangrijke stap naar een onafhankelijkere Europese Unie. De provincie brengt het belang van de Zuid-Hollandse innovatieve ecosystemen en industrie voor het Europese concurrentievermogen onder de aandacht in Brussel. Dit doet de provincie samen met de partners van het Economic Board Zuid-Holland (EBZ). Dit zijn partners uit overheid, bedrijfsleven en onderwijs, de zogenoemde triple-helix. In 2027 willen wij de samenwerking verder versterken en gebruiken voor de inzet op de beleidsuitwerkingen onder beide strategieën.
- De provincie blijft in 2027 ook inzetten op Europese netwerken op het gebied van transitie van de industrie, clustersamenwerking en de Aerospace-agenda met Bremen. Via deze netwerken delen Zuid-Hollandse bedrijven, kennisinstellingen en andere partners kennis en werken zij samen. We benutten deze netwerken ook om ontwikkelingen van Europees beleid te volgen en hierop in te spelen.
- Met het oog op het benutten van Europese kansen, zal in 2027 de samenwerking met InnovationQuarter verder worden verdiept. De focus ligt op vier thema’s: aerospace, quantum, dual-use en eiwittransitie. Vanuit EU-beleid en de EU-financieringsprogramma’s zijn er kansen voor deze thema’s.
- De Europese middelen voor Interreg 2021-2027 zijn nagenoeg op. Daarom zal er in 2027 ook geen budget zijn onder de cofinancieringregeling voor het Europese Interreg programma. In 2027 zal wel gekeken worden of een voorzetting van de regeling voor de Europese programmaperiode 2028-2034 van meerwaarde is.
Strategische samenwerking om een innovatieve economie te stimuleren
We werken strategisch samen met andere organisaties om innovatie te stimuleren. Dit doen we bijvoorbeeld door:
- InnovationQuarter te sturen en financieren. Dit is de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-Holland.
- De Economic Board Zuid-Holland (EBZ) te organiseren en financieren.
- Prioriteiten uit de Groeiagenda Zuid-Holland praktisch uit te werken en uit te voeren.
- Het Startup in Residence-programma (SiR Intergov) aan te sturen en uit te voeren. In dit programma werken zes overheden samen. Zij treden op als eerste klant (launching customer) voor innovatieve oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. De provincie Zuid-Holland is één van de partners.
Versterken van netwerken gericht op kennis en innovatie
Goede samenwerking en het delen van kennis zijn belangrijk voor innovatie. Daarom steunen we kennisnetwerken met de Subsidieregeling Regionale Netwerken voor Innovatie in Zuid-Holland (RNIZ). De regeling helpt innovatieve clusters om beter samen te werken en meer kennis te delen.
Beleidsprestatie 4-1-2 Transitie van de tuinbouwketen
Wat willen we bereiken?
De provincie Zuid-Holland versnelt de transitie naar een toekomstbestendig en duurzaam tuinbouwcluster om de toppositie te behouden. De provincie zet in op het clusteren en concentreren van de glastuinbouw, met aandacht voor de internationale concurrentiepositie en het behouden van voldoende ruimte voor glastuinbouw als economisch cluster. Dit is een tuinbouwketen met minder schadelijke uitstoot naar bodem, lucht en water. En een internationaal concurrerende tuinbouwketen, waar bedrijven een gezond verdienmodel hebben.
De provincie zet hiervoor een mix van instrumenten in: versterken van netwerken, financiële bijdragen, ruimtelijk beleid, regelgeving, dataverzameling en monitoring.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Met de verkenning Tuinbouwvisie 2050, vastgesteld in GS, schetst de provincie Zuid-Holland een langetermijnperspectief voor de tuinbouw binnen de greenports. Deze verkenning helpt het gesprek over de toekomst en vormt een basis voor nieuw beleid.
Bevorderen duurzaam verdienmodel tuinbouw
- We zorgen voor duurzamere teelt. Dat doen we met goed waterbeheer en door het stimuleren van de emissieloze kas. Dat is een kas die geen schadelijke stoffen uitstoot. Ook binnen de Greenports Boskoop en Duin- en Bollenstreek stimuleren we weerbare teelten zonder schadelijke emissies.
- We blijven meedoen aan het Innovatiepact Greenport West-Holland. Daarin werken we aan digitalisering, circulaire tuinbouw en weerbaar telen.
- We dragen ook bij aan innovatieve projecten in andere tuinbouwgebieden zoals Greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop en Aalsmeer.
Bevorderen netwerksamenwerking tuinbouw
- We gaan door met de jaarlijkse subsidies aan de regionale Greenports en Greenports Nederland. Deze subsidies helpen het netwerk sterker te maken door een goede samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs.
- We nemen deel aan (inter)nationale beurzen, zoals de Grüne Woche. Zo versterken we de samenwerking binnen de tuinbouwsector.
- We blijven actief binnen het Europese tuinbouwnetwerk ERIAFF (European.Regions for Innovation in Agriculture, Food and Forestry)
Bevorderen duurzame tuinbouwgebieden en -netwerken
- We werken verder aan de ontwikkeling van Dutch FreshPort (in Ridderkerk-Barendrecht) en de Verspacten in het Westland.
- We gaan door met het project Fresh on Track. Dit project zorgt ervoor dat verse producten vaker met de trein worden vervoerd in plaats van met vrachtwagens.
- We zetten het Energie Akkoord Greenport West-Holland voort. Daarin werken we samen met partners aan de energietransitie in de sector, met als doelstelling een klimaatneutrale glastuinbouw in 2040.
- We gaan verder met de modernisering van tuinbouwgebieden zoals de Broekpolder, Oranjepolder en rond Aalsmeer.
- We nemen deel aan het landelijke overleg over duurzame gebiedsontwikkeling van Greenports Nederland. Hier maken we afspraken over energietransitie en herstructurering van tuinbouwgebieden.
Beleidsprestatie 4-1-3 Transitie van het havenindustrieel complex
Wat willen we bereiken?
Het Havenindustrieel complex (HIC) bestaat uit een groot industrieel complex, een logistieke hub en een maritiem cluster en is van groot belang voor de economie.
Het HIC verkeert in een energietransitie, een grondstoffentransitie en een digitale transitie. De provincie Zuid-Holland wil deze transities en dit moderniseringsproces faciliteren en versnellen in samenwerking met mede overheden, Havenbedrijf Rotterdam, (vertegenwoordiging van) bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. De provincie gaat daarvoor innovaties ondersteunen en duurzame investeringen stimuleren, organiserend vermogen van netwerken en samenwerkingsverbanden versterken en bijdragen aan het op orde brengen van randvoorwaarden. Dit doet de provincie met de inzet van haar economisch- en innovatie instrumentarium, haar ruimtelijk instrumentarium, haar taken op het gebied van infrastructuur en milieu en de lobby en samenwerking in Brussel en bij het Rijk.
De provincie zet zich als onderdeel van deze beleidskeuze ook in voor het behoud, de versterking en de verduurzaming van het Zuid-Hollandse maritieme cluster. De provinciale inzet komt grotendeels inhoudelijk voort uit de Regionale Maritieme Agenda en draagt bij aan de nationale Sectoragenda Maritieme Maakindustrie.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Om het havenindustrieel complex klaar te maken voor de toekomst, zijn veel veranderingen nodig. De provincie Zuid-Holland wil dat bedrijven klimaatneutraal en circulair worden. Een nieuwe economie zonder uitstoot van broeikasgassen vraagt om een nieuwe inrichting van de haven. Daarbij gaat het om ombouw, opbouw en mogelijk ook afbouw. De provincie onderzoekt samen met partners of hiervoor een zeewaartse uitbreiding van de haven nodig is. Bij de nieuwe inrichting van het havengebied houden we rekening met de omgeving, de mensen die er wonen en met het milieu. Tegelijk is het belangrijk dat het gebied aantrekkelijk blijft voor bedrijven om zich te vestigen en verder te groeien. Om deze veranderingen mogelijk te maken, zet de provincie verschillende instrumenten in. We doen dat met het Omgevingsbeleid, vergunningen, subsidies en samenwerking met het Rijk, de Europese Unie en andere partners.
Transitie havenindustrieel complex
De provincie werkt op de volgende manieren aan verandering van het havenindustrieel complex:
- In het programma NOVEX Rotterdamse haven werkt de provincie samen met gebiedspartners aan de meest duurzame haven ter wereld, een krachtige regio en een goede balans met de leefomgeving. Eerder gemaakte afspraken (Uitvoeringsagenda 1.0) worden uitgevoerd en omgezet in een strategische investeringsagenda voor de komende jaren.
- In 2026 en 2027 inventariseert NOVEX Rotterdamse haven in de Verkenning Ruimtegebrek Haven & Impuls Leefomgeving welke oplossingen er zijn voor het gebrek aan ruimte in de haven. Dit is een eerste stap naar een besluit (voorkeursalternatief), dat eind 2027 of begin 2028 wordt verwacht.
- Voor de provincie is het belangrijk dat veranderingen in de haven snel maar ook zorgvuldig gaan. Soms is ombouw van de haven de beste keuze, soms opbouw en soms afbouw. Als dat nodig is, steunt de provincie zeewaartse uitbreiding van de Rotterdamse haven.
- Om een goede balans te krijgen tussen kwaliteit van de leefomgeving, woningbouw en industrie, werkt de provincie met partners aan geschikte ‘geluidsproductieplafonds’.
- In 2027 verkent de provincie samen met haar (semi-)publieke partners welke kansen er liggen voor de ontwikkeling van een duurzaam syngascluster in de regio, waardoor de petrochemische industrie minder afhankelijk wordt van fossiele grondstoffen.
Om de doelen te bereiken, zoekt de provincie de samenwerking met partners. Ook bevordert de provincie innovatie:
- De provincie steunt de verdere ontwikkeling van fieldlabs in Zuid-Holland, bijvoorbeeld bij de bij organisatie, locaties en infrastructuur.
- Voor nieuwe innovaties is een goede omgeving (een ecosysteem) belangrijk. Daarom onderzoekt de provincie welke technische, organisatorische, financiële en sociale innovaties nodig zijn om een goede omgeving voor nieuwe ideeën te creëren.
Maritiem
De provincie wil het Zuid-Hollandse maritieme cluster behouden en het sterker en duurzamer maken. Om dat te bereiken, doen we het volgende:
- Door goed samen te werken in de regio zorgt de provincie voor genoeg bedrijventerreinen aan het water, de zogeheten watergebonden bedrijventerreinen met een hoge milieucategorie. Hier kunnen bedrijven zich ontwikkelen. Ook geeft de provincie subsidies voor innovaties en voor maritieme bedrijven die zich willen aanpassen aan nieuwe vragen vanuit Defensie.
- Het samenwerkingsnetwerk Maritime Delta (programma bij InnovationQuarter) eindigde in 2026, toch blijft de provincie regionale samenwerking ook in de toekomst steunen.
- Samen met de gemeente Rotterdam en de regio Drechtsteden (geleid door Dordrecht) ontwikkelt de provincie een nieuwe samenwerking. De focus ligt daarbij op de regio Groot Rotterdam. Deze samenwerking heeft ook aandacht voor maritieme clusters buiten deze regio, zoals Stellendam. Hiervoor zoekt de provincie samenwerking met InnovationQuarter.
- De provincie sluit aan bij nationale en internationale programma's die dezelfde doelen hebben, zoals de Sectoragenda Maritieme Maakindustrie en de EU Maritime Industry Strategie.
- De provincie werkt aan ruimte voor de maritieme Defensie-industrie. Dat gaat bijvoorbeeld om het behoud van de Stormpolder (terrein van scheepsbouwer IHC) in Krimpen aan de IJssel. Organisatieadviesbureau Berenschot onderzoekt de mogelijkheden. Samen met de gemeente Krimpen financiert de provincie dit onderzoek. Het kan zijn dat meer financiële steun nodig is.
Samenwerken om de transitie veilig te laten plaatsvinden
De provincie zet zich samen met partners in om de transitie van het Rotterdamse Havenindustrieel Complex veilig te laten verlopen, in goede balans met de ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving.
Beleidsprestatie 4-1-4 Digitale economie
Wat willen we bereiken?
De provincie Zuid-Holland wil de digitale transformatie van de economie versnellen, zodat zij digitaal innovatief en vernieuwend is én als zodanig wordt herkend. Het gaat hierbij om het doelgericht inzetten van digitale technologieën zoals AI, quantumtechnologie, cybersecurity en andere vormen van digitalisering. Dit om bedrijfsprocessen te verbeteren, arbeidsproductiviteit te verhogen en de concurrentiepositie van bedrijven te versterken. Deze versnelling is noodzakelijk om werk slimmer, sneller en kwalitatief beter te organiseren in een structureel krappe arbeidsmarkt, en om tegelijkertijd de transities naar een circulaire en duurzame economie te ondersteunen. Daarnaast is er aandacht voor maatschappelijke en ethische vragen rond digitalisering.
Om de economische positie van Zuid-Holland te behouden en verder uit te bouwen, is het belangrijk dat ondernemers kunnen meekomen in deze digitale ontwikkelingen, ook ondernemers voor wie digitalisering niet altijd vanzelfsprekend is. Daarom zet de provincie in op het breed delen van kennis over digitalisering, digitale vaardigheden en sleuteltechnologieën, met specifieke aandacht voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). Het doel is dat zoveel mogelijk ondernemers actief deelnemen aan de digitale transformatie, als basis voor een sterke economie en brede welvaart.
De provincie realiseert dit via samenwerking met ecosystemen, bedrijven, kennisinstellingen, gemeenten en andere partners, en met instrumenten zoals subsidies, coalitievorming en kennisdeling. Samenwerking is de sleutel naar een digitale toekomst.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Om de digitale transformatie van de Zuid-Hollandse economie te versnellen, zet de provincie in op drie samenhangende programmalijnen: een sterk digitaal vestigingsklimaat, innovatieve ecosystemen en een concurrerend bedrijfsleven. Daarbij werken we samen met bedrijven, kennisinstellingen, gemeenten en andere partners.
Digitaal weerbaar
- We versterken de digitale randvoorwaarden voor een toekomstbestendige economie.
- We geven uitvoering aan de provinciale datacenterstrategie en versterken daarmee digitale infrastructuur, (AI-)rekenkracht en strategische autonomie.
- We vergroten de cyberweerbaarheid van bedrijven en sectoren in samenwerking met onder andere The Hague Security Delta.
- We stimuleren veilige data-uitwisseling en digitale veiligheid.
Digitale innovatie
- We versterken ecosystemen rond digitale sleuteltechnologieën zoals AI, quantum en cybersecurity.
- We ondersteunen fieldlabs en samenwerkingen waarin nieuwe digitale toepassingen worden ontwikkeld en getest.
- We stimuleren kennisdeling en de toepassing van digitale innovaties in verschillende sectoren.
- We versterken de internationale positie van Zuid-Holland als regio voor digitale innovatie.
Verantwoorde digitalisering
- We ondersteunen het mkb bij de toepassing van digitale technologieën in hun bedrijfsvoering via programma's en samenwerkingen, zoals DigitalZH en Digitale Werkplaatsen.
- We stimuleren het gebruik van AI, data, automatisering en robotisering om de arbeidsproductiviteit te verhogen.
- We versterken digitale kennis en vaardigheden en bevorderen de brede toepassing van digitale innovaties.
Beleidsprestatie 4-1-5 Circulair Zuid-Holland
Wat willen we bereiken?
De provincie wil een volledige circulaire samenleving in Zuid-Holland bereiken in 2050, wat betekent dat we materialen en producten zo lang mogelijk gebruiken en steeds opnieuw inzetten, zodat we minder (nieuwe) grondstoffen nodig hebben . Als tussendoel wil de provincie dat in Zuid-Holland in 2030 50% minder primaire fossiele grondstoffen, mineralen en metalen gebruikt worden. De provincie werkt aan verschillende inhoudelijke thema’s waar zij het verschil kan maken. Dit doet de provincie met een transitieaanpak in samenwerking met medeoverheden, bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties en groepen die aan de transitie bijdragen.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Mede dankzij de inzet van de provincie Zuid-Holland komt de Nationale Conferentie Circulaire Economie (NCCE) naar Zuid-Holland. Dit biedt een goede gelegenheid voor ondernemers, wetenschappers, bestuurders en ambtenaren om elkaar te ontmoeten, kennis te delen en concrete doorbraken te realiseren.
Daarnaast vindt in 2027 de besluitvorming over de nieuwe strategie van Circulair Zuid-Holland plaats in Provinciale Staten. Deze strategie versnelt de circulaire transitie verder. We gaan in 2027 ook aan de slag met de uitvoering van deze strategie
Samen bouwen aan een circulair Zuid-Holland
We willen dat Zuid-Holland steeds meer een circulaire provincie wordt. Om dit doel te bereiken, zetten we in 2027 in op vijf belangrijke onderdelen.
Circulaire innovatie
We ondersteunen bedrijven en organisaties die werken aan nieuwe, circulaire oplossingen. In 2027 betekent dit het volgende:
- We stellen onze subsidieregeling voor doorbraaksubsidies opnieuw open. Hiermee helpen we innovatieve ideeën verder groeien.
- We ondersteunen samenwerkingen in marktketens. Zo worden circulaire technieken echt in de praktijk gebruikt.
Coalities en netwerken
Samenwerking is belangrijk voor een circulaire economie. In 2027 betekent dit het volgende:
- We gaan verder met de bestaande netwerken van circulaire vernieuwers, zoals Biobased Bouwen, de Reparatiecoalitie en ons netwerk voor Circulaire Sloop, Circuit.
- We blijven regionale samenwerkingen ondersteunen, zoals in Zuid-Holland-Zuid en Groene Hart Circulair. Waar nodig steunen we ook nieuwe regio’s zoals de Drechtsteden en de Haagse regio.
- We ondersteunen gemeenten, waterschappen en omgevingsdiensten via Circulair Connect (voor ambtenaren) en het Wethouders Netwerk Circulair (voor bestuurders).
- We bouwen verder aan ons netwerk De 100 Bepalende Spelers; het netwerk van leiders (bestuurders en directeuren) van grote bedrijven en organisaties in Zuid-Holland.
Financiering
Verkrijgen van passende financiering is een belangrijk knelpunt bij de opschaling van veel circulaire initiatieven. In 2026 hebben we onderzoek laten doen naar de staat van het financieringslandschap voor circulaire initiatieven. In 2027 gaan we enkele adviezen uit het onderzoeksrapport uitwerken:
- De verkenning van de Circulair Financieren Desk: we onderzoeken de beste manier om ondernemers verder te helpen met hun (circulaire) financierings- en overige ondernemersvragen. Uitgangspunt hierbij is dat de behoefte van de ondernemers centraal staat. Dit hoeft geen fysiek loket te zijn.
- Samenstellen van een financieringstafel: een tafel waar financiers gezamenlijk concrete financieringsvragen van circulaire ondernemers behandelen, met als doel om te komen tot een passend en gezamenlijk financieringsaanbod.
Ruimte voor circulaire economie
Ruimte
Voor circulaire initiatieven is ook fysieke ruimte nodig. De provincie wil die ruimte graag bieden aan de circulaire economie. Maar circulaire bedrijvigheid, zowel van nieuwe als bestaande spelers, heeft moeite om in Zuid-Holland voldoende ruimte te vinden. In 2027 betekent dit:
- We werken samen met partners aan regionale strategieën voor de circulaire economie, onder andere in het Groene Hart.
- Op bedrijventerreinen maken we afspraken met partners over het vrijmaken van ruimte voor circulaire bedrijven.
- We onderzoeken de mogelijkheden die we hebben op het gebied van provinciale ruimtelijke instrumenten, zoals omgevingsbeleid en omgevingsverordening. We denken mee over de ontwikkeling van nieuwe ruimtelijke instrumenten.
Circulair gebruik van kritieke grondstoffen
Bepaalde grondstoffen zijn schaars maar heel hard nodig voor kritieke functies in onze samenleving. Denk daarbij aan de gezondheidszorg, energievoorziening, defensie en onze (digitale) infrastructuur. Deze kritieke grondstoffen zijn essentieel voor onze brede welvaart en veiligheid. En daardoor steeds vaker onderdeel van geopolitieke spanningen. Een veel slimmer (her)gebruik van kritieke grondstoffen, bijvoorbeeld uit elektrische voertuigen of windmolens, is onvermijdelijk. In 2027:
- Geven we een vervolg aan het regionale overleg over kritieke grondstoffen, waarin met belangrijke partijen uit onze regio wordt bekeken in welke ketens we hierin stappen vooruit kunnen maken.
- We laten verdiepende studies doen om de knelpunten in deze recyclingketens in kaart te brengen. Zo kunnen we samen met partners praktische oplossingen en nieuwe initiatieven ontwikkelen
Beleidsprestatie 4-1-6 Toekomstbestendige ruimte voor ondernemen
Wat willen we bereiken?
De provincie werkt aan een welvarend en krachtig Zuid-Holland met toekomstbestendige ruimte voor ondernemerschap. Zij geeft ruimtelijk-economisch beleid vorm, zodat het bijdraagt aan brede welvaart voor alle Zuid-Hollanders. Dat betekent dat de transitie naar een duurzame, innovatieve en inclusieve economie versneld wordt. Dit bepaalt in steeds belangrijker mate de ‘ license to operate’ van bedrijven, en vormt daarmee de voorwaarde voor de keuzes en het bieden van ruimte voor economische activiteiten binnen Zuid-Holland. Een goed vestigingsklimaat met concurrerende, toekomstbestendige bedrijventerreinen, vitale, krachtige en aantrekkelijke stads- en dorpscentra en een sterke kantorenmarkt dragen daaraan bij. Het gaat daarbij om voldoende werklocaties van de juiste kwaliteit en op de juiste plek. Duurzaamheid, innovatie en inclusiviteit krijgen daarbij voorrang bij de verdeling van de beschikbare ruimte. De provincie werkt daarom aan:
- Concurrerende en toekomstbestendige bedrijventerreinen;
- Concentratie en bundeling van nieuwe detailhandel primair in de centra van wijken, dorpen en steden;
- Juiste kantoor op de juiste plek;
- Selectief vestigingsbeleid voor grote ruimtevragers.
De provincie zet hiervoor verschillende instrumenten in. Zoals het opstellen van regels met betrekking tot de ruimte, maar ook door aanvullende maatregelen als subsidieregelingen, het delen van kennis en informatie, onderzoek, het organiseren van netwerken en het inzetten van ambassadeurs. Omdat de huidige vraagstukken vragen om meer dan (ruimtelijke) regels alleen past de provincie alle vier de vormen van overheidssturing uit het NSOB-kwadrantenmodel voor overheidssturing toe.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
De provincie wil zorgen dat er genoeg goede plekken zijn waar mensen kunnen werken. Deze werklocaties moeten op de juiste plek liggen en van goed passende kwaliteit zijn. Om dat te bereiken, doen we het hetgeen bij de onderstaande maatregel staat.
Toekomstbestendige ruimte voor ondernemen
- De vier regio’s van samenwerkende gemeenten dienen nieuwe ‘planlijsten’ voor nieuwe bedrijventerreinen bij ons in. Dit doen zij op basis van onderzoek hoeveel bedrijventerreinen er in de toekomst nodig zijn. Dat heet een behoefteraming. De nieuwe planlijsten beoordelen wij en stellen we vast.
- We voeren een plan uit om bestaande bedrijventerreinen beter te benutten. Dat doen we door:
- Het oprichten van een organisatie voor de verplaatsing van bedrijven en vernieuwing van bedrijventerreinen, de zogenaamde Ontwikkelingsmaatschappij beter benutten bedrijventerreinen;
- Twee proefprojecten (‘pilot Beter Benutten’) te starten met de gemeente Rotterdam en de gemeente Rijswijk;
- De mogelijkheden voor beter benutten van bedrijventerreinen in kaart te brengen.
- We zetten de SPUK-subsidie (Specifieke Uitkering) in om bedrijventerreinen te verduurzamen.
- We voeren de Green Deal ‘Werklandschappen van de Toekomst’ uit. Dat gaat om het bijdragen aan de vergroening en verduurzaming van 1000 bedrijventerreinen in Nederland.
- We openen een subsidieregeling voor het maken van plannen voor bedrijventerreinen. Zo stimuleren we samenwerking tussen bedrijven en werken we samen aan toekomstbestendige werklocaties.
- We openen een subsidieregeling voor het uitvoeren van plannen voor toekomstbestendige bedrijventerreinen.
- We openen ook een subsidieregeling voor het maken van plannen voor winkelgebieden. Daarmee stimuleren we samenwerking binnen winkelcentra. Zo zorgen we voor sterke winkelgebieden en voorkomen we leegstand.
- We doen onderzoek naar bedrijventerreinen, winkelgebieden en kantoren. We zorgen voor kennisdeling. We verzamelen en kopen data, organiseren masterclasses en voeren proefprojecten uit.
- We analyseren de resultaten van het Koopstromenonderzoek, over koopgedrag van klanten in winkels. Op basis van de resultaten passen we het Omgevingsprogramma aan. Als dat nodig is, dan doen we nieuwe voorstellen om het beleid aan te passen.
- We volgen wat er gebeurt in regionale plannen voor kantoren en bedrijventerreinen, ook wel de regionale kantoren- en bedrijventerreinenvisies genoemd.
- We gaan in gesprek met mensen uit de praktijk, zoals parkmanagers en ambassadeurs van bedrijventerreinen. Op basis daarvan nemen we maatregelen om werklocaties sterk en toekomstbestendig te maken en te houden.
- We dragen bij aan ingewikkelde (economische) gebiedsontwikkelingen, bijvoorbeeld als er meerdere provinciale belangen meespelen.
- We maken met het Rijk, andere provincies, regio’s en gemeenten plannen voor de toekomstige ruimtelijke en economische ontwikkeling van Zuid-Holland, bijvoorbeeld via een landelijke Uitvoeringsagenda ‘Ruimte voor Economie’ en samenwerking in zogenaamde NOVEX-gebieden.
Beleidsprestatie 4-1-7 Human capital
Wat willen we bereiken?
De aanwezigheid van voldoende en goed opgeleid personeel is een belangrijke randvoorwaarde voor een goed werkende regionale economie en het slagen van de grote veranderingen in de samenleving (energie, circulair, digitalisering). Voor een krachtig Zuid-Holland is het belangrijk:
- dat er genoeg mensen zijn met de juiste kennis en vaardigheden.
- er goed onderwijs is om nieuwe mensen op te leiden en/of anderen dat wat nodig is bij te leren.
- dat er een goed werkende arbeidsmarkt is.
Daarnaast is er een persoonlijk belang voor de mensen die het ‘menselijk kapitaal’ vormen. Dit noemen we ook wel ‘human capital’. Waardevol werk versterkt namelijk de brede welvaart (het welzijn van mensen in brede zin). Werk is tenslotte meer dan inkomen. Het vervult een belangrijke sociale en maatschappelijk functie, en zorgt ervoor dat je de mogelijkheid hebt om je te kunnen ontwikkelen, en dat je deelneemt en bijdraagt aan de maatschappij.
De provincie draagt bij aan het versterken van human capital. Dit doet ze door samen met de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) de Human Capital Agenda Zuid-Holland (HCA) uit te voeren. Hierin zijn meetbare doelen benoemd die nodig zijn om tot die gewenste situatie te komen. Een agenda die inmiddels door meer dan 100 partijen in Zuid-Holland wordt ondersteund. Daarnaast investeert de provincie in een programmateam bij de EBZ, en draagt ze via een provinciale subsidieregeling financieel bij aan concrete projecten.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
De provincie helpt mee in het versterken van human capital: het beter opleiden en ontwikkelen van inwoners. Samen met de Economic Board Zuid-Holland voeren we de vernieuwde Human Capital Agenda 2025-2030 Zuid-Holland (HCA 2025-2030) uit. Daarin staan duidelijke doelen. Die zijn nodig om te zorgen dat er in de toekomst genoeg goed opgeleide mensen zijn. 125 partners hebben ingestemd met de HCA 2025-2030 en dragen bij aan de uitvoering ervan.
Het ondersteunen van de uitvoering van de Human Capital Agenda Zuid-Holland
- Met de Subsidieregeling Deelakkoorden Human Capital Zuid-Holland ondersteunt de provincie projecten die bijdragen aan de doelen van de Human Capital Agenda. Deze projecten (‘deelakkoorden) richten zich op:
- het om-, her- en bijscholen van 55.000 werkenden en flexwerkers, daarbij 3.000 bedrijven helpen hun arbeid beter in te zetten;
- het overstappen van 10.000 werkenden tussen bedrijven naar toekomstbestendige beroepen;
- het activeren van 40.000 mensen om (meer) te gaan werken, met name in technische beroepen (werkzoekenden, deeltijdwerkers en studenten beroepsonderwijs);
- aantrekken en behouden van 1.000 internationale kenniswerkers.
- De provincie betaalt een speciaal programmateam. Dit team werkt bij de EBZ. Het team stimuleert projecten waarmee bedrijven hun werknemers verder kunnen opleiden. Dit noemen we het Doen-spoor. Ook zorgt het team dat bedrijven, overheden en het onderwijs beter samenwerken en kennis en ervaringen uitwisselen. Zo werkt de arbeidsmarkt in de toekomst beter. Dit noemen we het Bouwen-spoor.
- De provincie wil in 2027 subsidie verlenen aan twee nieuwe projecten. Die sluiten aan bij de doelen van de HCA. Daarbij is extra aandacht voor het verhogen van de arbeidsproductiviteit (mensen kunnen meer werk doen in minder tijd).
- We helpen bedrijven om slimmer te werken door sociale innovatie. Dat betekent dat de inzet van werknemers beter wordt georganiseerd. Ook werken we hiervoor nauwer samen met campussen en fieldlabs in Zuid-Holland.
- We richten ons nog meer op het midden- en kleinbedrijf (brede mkb). We zorgen ervoor dat onze plannen goed passen bij hun dagelijkse praktijk. Ook zorgen we ervoor dat onze communicatie daarop aansluit.
- Vanaf 2027 breiden we de leeromgeving waar partners van de HCA kennis en ervaringen kunnen delen verder uit. Iedereen die meedoet, kan hiervan leren.
- We betalen voor de website Zuid-HollandInZicht.nl. Daarop staat actuele informatie over de arbeidsmarkt in Zuid-Holland waar iedereen gebruik van kan maken.
