Voorzieningen en risico's
De provincie heeft een structureel bestuurlijk en financieel belang in al haar verbonden partijen. Dat wil zeggen dat zij geld beschikbaar heeft gesteld aan deze verbonden partijen ter realisering van beoogde beleidsdoelen. De verbonden partij gebruikt dat geld voor het uitvoeren van haar activiteiten en bedrijfsvoering.
De kans bestaat dat het aandeel van de provincie in de verbonden partij minder waard wordt (intrinsieke waarde). Dit risico wordt afgedekt in de Bufferreserve Weerstandscapaciteit. In onderstaande tabellen is de ontwikkeling sinds 2022 zichtbaar gemaakt.
Voorziening | Jaarrekening 2023 | Jaarrekening 2024 | Jaarrekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 |
|---|---|---|---|---|---|
Grondbank Zuidplas | 0 | 0 | 8,8 | 0 | 8,8 |
ENERGIIQ (voorheen HZH) | 12,0 | 13,9 | 20,8 | 13,9 | 20,8 |
Ontwikkelingsmaatschappij het Nieuwe Westland CV | 0,7 | 0,7 | 0,6 | 0,7 | 0,6 |
InnovationQuarter B.V. (ROM-Zuidvleugel) | 2,6 | 3,2 | 4,3 | 3,2 | 4,3 |
Fonds Nazorg – Nazorg stortplaatsen | 4,0 | 4,0 | 3,8 | 4,0 | 10,4 |
Totaal | 19,3 | 21,8 | 38,3 | 21,8 | 44,9 |
Omschrijving Financiële risico’s | Kans van optreden | Max. schade | Effect netto | Ambitie |
|---|---|---|---|---|
Ontwikkelingen Zuidplaspolder | 10-25% | 75,0 | 3,9 | 8 |
Deelnamerisico ENERGIIQ | 25-50% | 75,0 | 4,9 | 3-2 |
Deelnamerisico ONW | 25-50% | 1,0 | 0,3 | 6-3 |
Deelnamerisico ROM-D Capital B.V. | 5-10% | 10,0 | 0,8 | 4-1 |
Deelnamerisico InnovationQuarter B.V. | 25-50% | 75,0 | 22,8 | 4-1 |
Totaal | * | 32,7 | * |
* Deze tabel betreft een specificatie van de risico inschatting voor de Verbonden Partijen (€ 32,6 miljoen) in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Hieronder volgt een toelichting per verbonden partij.
Grondbank Zuidplas
Bij de Grondbank is de kans dat het gehele traject Cortelande niet doorgaat en de gronden tegen agrarische waarde verkocht moeten worden door positieve ontwikkelingen afgenomen. Met de nieuwe kans inschatting (10-25%) wordt € 3,9 miljoen beklemd in de bufferreserve weerstandscapaciteit.
Naast het voorgenoemde risico over de afwaardering van de gronden, bestaat een ander risico uit het afdekken van het tekort bij de Grondbank na de verkoop en overdracht van de gronden (dit risico vloeit voort uit het bemiddelingstraject Kuijken). De gemeenschappelijke regeling (GR) sluit als gevolg van de uitkomst van het bemiddelingstraject Kuijken af met een tekort van € 22 miljoen, welk bedrag de deelnemers (naar rato van hun deelname) dienen aan te zuiveren opdat de Grondbank kan worden opgeheven.
Provincie Zuid-Holland (PZH) is voor 40% deelnemer in de GR, waarmee een tekort van € 8,8 miljoen (40% van € 22 miljoen) door de provincie zal worden aangevuld. De bijbehorende begrotingswijziging (en zienswijze daarop) is door PS vastgesteld op 25 februari 2026 (besluitnummer PZH2025-883660629). Daaropvolgend is in de provinciale jaarrekening 2025 een voorziening van € 8,8 miljoen gevormd.
ENERGIIQ
Voor 2027 wordt de kans reëel geacht dat de waarde van het aandelenkapitaal verder daalt. De kans van optreden is 25-50%. De ontwikkelingen van de investeringsportefeuille ENERGIIQ worden door de provincie nauwgezet gevolgd en hierover worden gesprekken gevoerd met de toezichthoudend bestuurder en de beherende organisatie IQ die het fondsbeheer over ENERGIIQ uitvoert.
Ontwikkelingsmaatschappij het Nieuwe Westland
PZH is stille vennoot in deze C.V. (aandeel € 1.354.534 (7%)). Dit betekent dat de provincie geen actieve zeggenschap heeft en evenmin beheerdaden verricht. Daarom wordt de waarde van de provinciale aandelen alleen op basis van de jaarrekening bepaald. In 2025 is een positief jaarresultaat behaald waardoor de intrinsieke waarde van het provinciale aandeel steeg. De voorziening is hierop verlaagd naar € 0,6 miljoen. De kans van optreden wordt geschat op 10-25%.
ROM-D
In 2022 is bij de ROM-D de getroffen voorziening van € 0,7 miljoen vrijgevallen. Dit komt door de positieve financiële resultaten bij de ROM-D in 2022. In het jaar 2023 is deze positieve ontwikkeling voortgezet. Daarom wordt in 2025 het risico op daling van de intrinsieke waarde als relatief laag ingeschat. Voor de provinciale begroting 2027 is daarom een risico opgenomen in de kans-klasse van 5-10%.
InnovationQuarter B.V. (IQ)
Als gevolg van het besluit van PS op 8 juli 2026 is de maximale gevolgschade inzake IQ toegenomen. Dit besluit heeft betrekking op een extra storting van € 30 miljoen in IQ ten behoeve van de vroege fase financiering in start- en scale-ups. Deze storting is verdeeld in twee onderdelen; € 4,5 miljoen in UNIIQ als onderliggend fonds van IQ, waarbij de storting door middel van een subsidie wordt voldaan. De resterende € 25,5 miljoen wordt aan IQ-CapitaI voldaan, waarvoor (na herwaardering) aandelen zullen worden verkregen. Door deze storting wordt de totale gevolgschade (maximale bedrag waarover de provincie een risico loopt) met € 25,5 miljoen verhoogd. De dekking voor dit risico is al gereserveerd in de Investeringsagenda 2026-2030. De kans van optreden is 25-50%. Met IQ worden momenteel gesprekken gevoerd over de ontwikkelingen op beleidsmatig, maar ook financieel vlak. Hiermee wordt het risicoprofiel van IQ strak gemonitord om tijdig het risicoprofiel eventueel bij te kunnen stellen.
Fonds Nazorg
Het Fonds Nazorg beheert het kapitaal dat nodig is voor de eeuwigdurende nazorg van gesloten stortplaatsen. In 2025 was sprake van een positief resultaat. Daarom kon de voorziening nazorg op de provinciale balans worden verlaagd met € 0,2 miljoen. Gezien de aanpassing van de rekenrente in 2027 heeft de provincie de voorziening nazorg weer opgehoogd met € 6,6 miljoen om de doelvermogens van de gesloten stortplaatsen op het juiste niveau te houden.